«Шын-Ар» ақпараттық порталы
АқпаратӘлем

Украинадағы соғыс аяқтала ма? Келіссөзге дейінгі текетірес күшейді

Украина–Ресей соғысының жақын арада толық аяқталуы әзірге күмәнді. Саясаткер әрі қоғам қайраткері Асхат Асылбековтің пікірінше, қақтығыс қазір тек әскери емес, сонымен қатар саяси және дипломатиялық кезеңге өтті. Барлық тарап — Ресей, Украина, АҚШ және Еуропа — болашақ келіссөздер алдындағы позициясын күшейтіп отыр. Оның айтуынша, қысқа мерзімде толық бейбіт келісімнен гөрі уақытша бітім, «қатып қалған қақтығыс» немесе кезеңдік келісімдер көбірек ықтимал.

АҚШ-тың стратегиялық ұстанымы түбегейлі өзгермеген: Ресей ықпалын шектеу және Еуропадағы қауіпсіздік архитектурасын сақтау. Дегенмен тактикалық деңгейде өзгерістер бар. Украинаға әскери және қаржылық қолдау бұрынғыдай тегін форматта емес, келісімдік негізге ауыса бастаған. Вашингтонда ішкі саяси пікірталас күшейіп, Украинаға бөлінетін шығындарға сын артып отыр. Соған қарамастан АҚШ бұл мәселені тек аймақтық соғыс ретінде емес, Қытаймен бәсеке және жаһандық тәртіпке әсер ететін фактор ретінде қарастырады.

Ресейдің негізгі мақсаты — қауіпсіздік пен геосаяси ықпалын бекіту. Мәскеу бақылаудағы аумақтардың мәртебесін мойындатуға, Украинаның НАТО-ға кіруін шектеуге және санкциялық қысымды азайтуға ұмтылады. Бірақ ұзаққа созылған соғыс Ресей экономикасы мен демографиялық жағдайына да қысым түсіріп отыр.

Украина ресми түрде территориялық тұтастықтан бас тартпайды. Дегенмен сарапшы шынайы саясатта уақытша компромистер болуы мүмкін екенін айтады. Алайда кез келген аумақтық ымыра ішкі саяси дағдарысқа әкелуі ықтимал, себебі ол Конституциялық өзгерістерді талап етеді және қоғамда үлкен қарсылық тудыруы мүмкін.

Еуропа елдерінде де бірыңғай көзқарас жоқ. Шығыс Еуропа Украинаға қатаң қолдауды жалғастырса, Батыс Еуропада экономикалық салдарға байланысты алаңдаушылық күшейген. Энергия бағасы, инфляция және әлеуметтік қысым қоғамда «Украинадан шаршау» құбылысын тудырып отыр. Соған қарамастан, жалпы қолдау сақталады, бірақ оның форматы прагматикалық сипатқа ауысуы мүмкін.

Қазақстан үшін соғыстың ықтимал аяқталуы немесе бәсеңдеуі бірқатар өзгеріс әкелуі мүмкін. Санкциялық және логистикалық қысым азайса, сауда мен транзит тұрақтанып, экономикаға оң әсер етеді. Геосаяси қысым да біршама жеңілдеуі мүмкін. Дегенмен өңірдегі күш балансының өзгеруі тәуекелдер де тудырады: Ресей әлсіресе жаңа ықпал орталықтары пайда болуы мүмкін, ал күшейсе Қазақстанға сыртқы саяси қысым артуы ықтимал.

Сарапшының айтуынша, Қазақстан үшін басты міндет — көпвекторлы саясатты сақтау, экономикалық және технологиялық тәуелсіздікті күшейту, транзиттік бағыттарды әртараптандыру және ұлттық қауіпсіздік жүйесін нығайту.

Ұқсас жаңалықтар

Қорғаныс министрлігі Қазақстан дипломатының Польшада ұсталғанын растады

Redaktor Shyn-Ar

КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ САБАҚТАСТЫҚ МҰРАСЫ

Redaktor Shyn-Ar

«Ұшақты біз атып түсірдік»: Ресейлік саясаттанушы Баку мен Мәскеу арасындағы кикілжіңнің себебін айтты