2026 жылғы маусымда Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені төмендетуінен кейін қазақстандық банктер депозиттер бойынша сыйақы мөлшерлемелерін қайта қарай бастады. Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қорының мәліметінше, өткен айда 10 банк депозиттік өнімдерінің табыстылығын азайтқан.
Ең үлкен өзгерістер жинақ депозиттерінде байқалды. Әсіресе толықтыру мүмкіндігі жоқ салымдар бойынша мөлшерлемелер айтарлықтай төмендеді. Банктер ұзақ мерзімді қаржыландыру құнының әрі қарай арзандайтынын күтіп отырғандықтан, қысқа және орта мерзімді депозиттердің шарттарын қайта қарауда.
Қордың бағалауынша, банктердің бәрі бірдей бір уақытта шешім қабылдамайды. Кейбір қаржы ұйымдары ішкі саясаттарына байланысты өзгерістерді кейінге қалдырса, енді бірі бәсекелестердің әрекетін бақылап отыр. Осыған байланысты мөлшерлемелердің төмендеу үрдісі алдағы айларда да жалғасуы мүмкін.
Соған қарамастан, мерзімсіз депозиттер бойынша ең жоғары сыйақы мөлшерлемесі маусым айында өзгеріссіз қалып, 16,9%-ды құрады. Ал жинақ депозиттері бұрынғысынша ең тиімді құрал саналады: кейбір банктерде олардың ең жоғары мөлшерлемесі 20,5%-ға дейін жетеді. Алайда мұндай депозиттердің шарты қатаң – қаражатты мерзімінен бұрын алу кезінде пайыздық табыстың бір бөлігінен айырылу қаупі бар.
Мерзімді депозиттер сегментінде де өзгерістер тіркелді. Ірі банктер 3 айлық салымдар бойынша мөлшерлемені төмендетсе, кейбірі жылдық депозиттердің табыстылығын сәл арттырған. Орта деңгейдегі банктердің басым бөлігі өнім желісі бойынша мөлшерлемелерді орта есеппен 0,5–1 пайыздық тармаққа қысқартты.
Қор салымшыларға банк таңдағанда жоғары пайызға ғана емес, оның қаржылық тұрақтылығына да назар аударуға кеңес береді. Қазіргі кепілдік көлемі:
- теңгедегі жинақ депозиттері бойынша – 20 млн теңгеге дейін;
- мерзімді және мерзімсіз теңгелік депозиттер мен шоттар бойынша – 10 млн теңгеге дейін;
- шетел валютасындағы депозиттер бойынша – 5 млн теңгеге дейін.
Айта кетейік, 5 маусымда Ұлттық банк ұзақ үзілістен кейін базалық мөлшерлемені 17%-ға дейін төмендеткен болатын. Келесі шешім 24 шілдеде жарияланады.