Қазақстанда 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік әлеуметтік қолдаудың жекелеген түрлерін тағайындау кезінде мұқтаждық қағидаты енгізіледі. Жаңа тәсілді сынақтан өткізу алдымен табысы жоғары азаматтардан басталып, кейін ауқатты отбасылар арасында жалғасады. Бұл туралы Үкімет отырысында еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев мәлімдеді.
Министрдің айтуынша, пилоттық жоба аясында қаңтар-ақпан айларында табысы жоғары азаматтар, ал ақпан-сәуір айларында ауқатты азаматтар тобы тексеріледі. Сынақ нәтижелері әлеуметтік көмекті тағайындаудың жаңа тәсілінің тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді.
Министрдің мәліметінше, жаңа әдістемені енгізу тетіктерін әзірлеу қараша айында аяқталады деп жоспарланған. Ал желтоқсанда Отбасының цифрлық картасы екінші деңгейлі банктердің ақпараттық жүйелерімен интеграцияланады. Қазіргі уақытта министрлік реформаның мақсаттары мен оны іске асыру тәртібін түсіндіру жұмыстарын жүргізіп жатыр.
Отбасының әлеуметтік жағдайын анықтау әдістемесі азаматтардың нақты тұрмыс жағдайларын ескере отырып жетілдірілген. Бағалау кезінде отбасының кірістері мен несиелік міндеттемелері, соның ішінде ипотека, автокөліктер мен ауыл шаруашылығы техникасының болуы және олардың жай-күйі, отбасы мүшелерін асырауға жұмсалатын шығындар ескеріледі. Сондай-ақ отбасындағы жалғыз асыраушының немесе жалғыз баспананың болуы да назарға алынады.
Министрліктің түсіндіруінше, пәтердің, автокөліктің немесе несиенің болуы өздігінен отбасының ауқатты екенін білдірмейді. Қорытынды шешім бір ғана көрсеткішке емес, отбасының материалдық жағдайы мен әлеуметтік тұрақтылығын сипаттайтын деректердің жиынтығына сүйене отырып қабылданады.
2027 жылғы 1 қаңтардан бастап мемлекеттік әлеуметтік қолдаудың жекелеген шараларын тағайындау кезінде мұқтаждық қағидаты қолданыла бастайды. Отбасының әл-ауқат деңгейі Отбасының цифрлық картасындағы мәліметтер негізінде анықталады. Жаңа тәсіл азаматтардың материалдық мүмкіндіктерімен қатар, олардың нақты тұрмыстық және әлеуметтік жағдайларын да ескеруге бағытталған.
Үкімет әлеуметтік төлемдер мен жәрдемақылардың жаңа тәртібіне қатысты тізбені бекіткен. Ал азаматтарға өз отбасының санатын алдын ала бағалауға мүмкіндік берген әл-ауқат калькуляторы көпшілікке қолжетімділігін тоқтатқан. Несиелер, депозиттер және банктік операциялар туралы деректердің атаулы әлеуметтік көмек тағайындау кезінде қалай ескерілетіні де реформаның маңызды мәселелерінің бірі болып отыр.
Алғашқы кезеңде әлеуметтік көмекті тағайындаудың жаңа әдістемесі сынақтан өткізіліп, оның тиімділігі бағаланады. Жоба өңір әкімдіктерімен және салалық министрліктермен бірлесіп жүзеге асырылады. Пилоттық кезеңнің қорытындысына қарай мұқтаждық қағидатын басқа санаттарға тарату туралы шешім қабылданады.