«Шын-Ар» ақпараттық порталы
Ақпарат

Түркия Орталық Азия атауын «Түркістан» деп өзгертті

Түркияның жаңа мектеп оқулықтарында “Орталық Азия” атауы “Түркістан” деп өзгертілді. Бұл шешім қоғамда түрлі пікір тудырып, сарапшылар арасында аймақтың тарихи атауы мен оның саяси астары жөнінде пікірталас күшейді.

Анкара 2024–2025 оқу жылында “Түркия ғасыры” атты жаңа білім беру бағдарламасын енгізіп, тарихи оқыту мазмұнын жаңартты. Ресми түсіндірмелерге сәйкес, өзгерістердің мақсаты – оқушылардың тарихи ұғымдарын ұлттық тарихи жадқа сәйкестендіру және түркі әлемінің ортақ тарихи кеңістігі туралы түсінікті күшейту. Түркияның Ұлттық білім министрі Юсуф Текин бұл қадамды сырттан енгізілген терминдерді қайта қарау және “Түркістан” ұғымын тарихи тұрғыдан дұрысырақ деп танумен байланыстырады.

Жаңа оқулықтарда “Түркістаннан Түркияға дейін” деген бөлім енгізіліп, түркі халықтарының тарихы кең ауқымда, ежелгі Түркістаннан қазіргі Түркияға дейінгі біртұтас процесс ретінде сипатталады. Бұрынғы оқу бағдарламаларында Түркияның қалыптасу тарихы негізінен Анадолы аумағымен шектелсе, енді ол бүкіл түркі әлемімен байланыстырыла қарастырылады.

География оқулықтарында “Орталық Азия” термині географиялық ұғым ретінде сақталғанымен, тарихи-мәдени контексте “Түркістан” атауы жиі қолданылады. 10-сынып оқулықтарында бұл өңір түркі мәдениетінің негізгі ошағы ретінде сипатталса, 12-сынып материалдарында “Түркістан” ұғымы одан әрі кеңейтіліп, әртүрлі аймақтарға бөлінеді және кең түркі әлемі ретінде түсіндіріледі.

Сарапшылар бұл өзгерістерді тек білім беру реформасы емес, Түркияның аймақтық ықпалын күшейтуге бағытталған саяси-идеологиялық қадам ретінде бағалайды. Кей зерттеушілер оны түркі әлемінде ортақ тарихи нарратив қалыптастыру әрекеті деп санайды. Сонымен бірге сын айтушылар мұндай атау өзгерістері нақты геосаяси жағдайды өзгертпейтінін және көбіне символдық сипатта қалатынын алға тартады.

Ұқсас жаңалықтар

Қазақстандық 7 футбол клубы сатылымға шығарылады

Қазақ ғалымы Азияны мойындатты

«Қасақана жаңылдырады»: Бас прокуратура азаптауға қатысты түсініктеме берді