Қазақстанда әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі ақпарат таратуға бақылау күшейтіліп келеді. Бұған жалған ақпараттың жиі таралуы себеп болып отыр. Кейбір хабарламалар алғашында зиянсыз көрінгенімен, кейін қоғамда үлкен резонанс тудыруы мүмкін.
Әлеуметтік желідегі анонимдік толық қауіпсіздік бермейді. Лақап ат немесе жасырын аккаунт қолданғанның өзінде заманауи технологиялар арқылы жазба авторын анықтау мүмкін. Сондықтан жалған ақпаратты таратқан адам да, оны бөліскендер де жауапкершілікке тартылуы ықтимал.
Заңнама бойынша жалған ақпарат — шындыққа сәйкес келмейтін, бұрмаланған немесе адамдар мен оқиғалар туралы қате түсінік қалыптастыратын мәліметтер. Мұндай ақпаратты тарату тек пост жазумен шектелмейді, оған репост жасау, мессенджерлерде жіберу, фото немесе видеоны бөлісу де кіреді. Яғни ақпаратты «жай ғана тарату» әрекеті де заң тұрғысынан тарату болып есептеледі.
Лайк пен реакциялар әдетте таратуға жатпайды, алайда пікір жазу жағдайға байланысты жеке жауапкершілік тудыруы мүмкін. Ал тексерілмеген ақпаратты бөлісу де құқықтық салдарға әкелуі ықтимал.
Егер іс-әрекетте қылмыстық құрам болмаса, бірақ қоғамдық тәртіпке немесе азаматтардың құқықтарына қауіп төнсе, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 456-2-бабы бойынша айыппұл салынады. Жеке тұлғалар үшін бұл шамамен 20 айлық есептік көрсеткіш, яғни 2026 жылы 86 500 теңге. Заңды тұлғалар үшін бұл сома жоғары.
Егер адам жалған ақпаратты әдейі, саналы түрде таратса, онда қылмыстық жауапкершілік қарастырылған. Мұндай жағдайда Қылмыстық кодекстің 274-бабы қолданылып, айыппұлдан бастап бас бостандығынан айыруға дейінгі жаза тағайындалуы мүмкін. Сондай-ақ араздық қоздыру, жаппай тәртіпсіздікке шақыру немесе тыйым салынған ақпарат тарату сияқты әрекеттер де қылмыстық жауапкершілікке әкеледі.
Мамандар интернетте ақпаратты міндетті түрде тексеруге, бірнеше дереккөзді салыстыруға, эмоциялық хабарламаларға сақ болуға және күмәнді контентті таратпауға кеңес береді. Себебі цифрлық ортада әрбір пайдаланушы ақпарат таратушыға айналады және кез келген әрекет құқықтық салдарға әкелуі мүмкін.