Қазіргі қоғамды әлеуметтік желісіз елестету қиын. Бүгінде ол тек қарым-қатынас құралы ғана емес, ақпарат таратудың, өзін танытудың, тіпті табыс табудың тиімді алаңына айналды. Дегенмен, осы мүмкіндіктермен қатар әлеуметтік желінің теріс әсері туралы алаңдаушылық та артып келеді. Әсіресе жастар арасындағы тәуелділік мәселесі күн тәртібінен түскен емес.
Соңғы зерттеулер мен сарапшылардың пікірінше, адамдардың смартфон мен әлеуметтік желіде өткізетін уақыты жылдан жылға өсіп отыр. Бұл тек әдет емес, адамның күн тәртібін, психологиялық жағдайын және өмір сапасын өзгертетін құбылысқа айналды. Әлеуметтік желілердегі үздіксіз ақпарат легі, қысқа видеолар мен тартымды контент пайдаланушы назарын ұзақ уақыт ұстап тұруға бейімделген.
Рухани ұстаз Садхгуру бұл құбылысқа қатысты: «Технология — тамаша құрал. Бірақ егер сіз оны саналы түрде қолданбасаңыз, ол сізді басқаруы мүмкін» деген екен.
Мамандардың айтуынша, мәселе әлеуметтік желінің өзінде емес, оны қолдану мәдениетінде жатыр. Дұрыс қолданылмаған технология адам өмірін жеңілдетудің орнына, керісінше, тәуелділікке жетелеуі мүмкін.
Психологтар әлеуметтік желідегі «идеал өмір» көріністері адамның өзін өзгелермен салыстыруына себеп болатынын айтады. Соның салдарынан өзін-өзі бағалау төмендеп, күйзеліс, мазасыздық, тіпті депрессиялық жағдайлар туындауы ықтимал. Бұл әсіресе жасөспірімдерге көбірек әсер етеді.
Сонымен қатар, әлеуметтік желіге шамадан тыс әуестік адамның уақытты тиімді пайдалануына кедергі келтіреді. Ұйқы режимінің бұзылуы, зейіннің шашырауы, шынайы қарым-қатынастың азаюы — тәуелділіктің негізгі белгілері ретінде аталады. Кей жағдайда бұл оқу үлгерімі мен еңбек өнімділігіне де кері әсерін тигізеді.
Дегенмен, әлеуметтік желіні тек теріс құбылыс ретінде қарастыру да қате болар еді. Дұрыс әрі саналы пайдаланылған жағдайда ол — үлкен мүмкіндік. Білім алу, жаңа дағдыларды меңгеру, кәсіби байланыстар орнату сияқты артықшылықтары қоғам дамуына оң ықпал етеді.
Мамандардың пікірінше, басты міндет — тепе-теңдікті сақтау. Виртуалды әлем мен шынайы өмірдің арасындағы шекараны ажырата білу — бүгінгі күннің маңызды талабы.
Қорытындылай келе, әлеуметтік желі — екі қырлы құрал. Ол адамға мүмкіндік те береді, тәуелділік те қалыптастырады. Барлығы оны қалай және қаншалықты саналы пайдалануға байланысты. Сондықтан заманауи қоғам үшін басты міндет — технологияны игеру ғана емес, оны дұрыс басқаруды үйрену.