Қазақстанда 13 наурыздан бастап әуекомпанияларға қатысты жаңа ереже күшіне енді. Енді рейске шектен тыс көп билет сатылған жағдайда, жолаушыларды ұшаққа отырғызудан бас тартса, тасымалдаушыға айыппұл салынады. Бұл өзгеріс тек халықаралық емес, ішкі рейстерге де қатысты.
Овербукинг – әлемдегі көптеген әуекомпаниялар қолданатын тәжірибе. Ол кезде ұшақтағы орын санынан көп билет сатылады, өйткені барлық жолаушылар рейске қатыспауы мүмкін деп есептеледі. Алайда, егер барлық билет иелері ұшаққа келсе, кейбір жолаушылар билеті бар болса да отырғызылмай қалады. Мұндай жағдайлар жолаушылардың наразылығын тудырып, әсіресе мерекелік және демалыс күндерінде үлкен күйзеліс әкеледі.
Қазақстанда овербукинг мәселесі соңғы екі жылда өзекті бола бастады. Ел ішіндегі танымал бағыттарда кейбір әуекомпаниялар осы тәжірибені енгізіп, жолаушылар билеттері болса да рейске қатыса алмай, уақыттары мен қаржысын жоғалтады.
Көлік министрлігі бұл жағдайға қатысты Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодекстің 571-бабын қолданатынын хабарлады. Бұл бапта «Жолаушыларды тасымалдау қағидаларының 5-тармағына сәйкес, сатылатын билеттер саны ұшақтағы нақты орын санынан аспауы тиіс» деп көрсетілген. Енді осы қағиданы бұзған әуекомпанияларға 50 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салынуы мүмкін, бұл 2025 жылы шамамен 196 600 теңге болады.
Егер жолаушы билеті бар болса да рейске отырғызылмаса, әуекомпания оның билетін бос орын бар ең жақын рейске дейін пайдалану мерзімін ұзартуға міндетті.
Отырғызудан бас тарту фактісі әуекомпания мен әуежайдың ресми құжаттарымен расталуы тиіс. Бұл дәлел ретінде отырғызудан бас тарту туралы актілер, жолаушылар тізімдері, тіркеу жүйесінің деректері және жолаушылардың жазбаша өтініштері ескеріледі.
Жолаушылар билеті болса да рейске отырғызылмаған жағдайда, Сауда және интеграция министрлігінің Тұтынушылар құқығын қорғау комитетіне немесе Көлік министрлігінің Азаматтық авиация комитетіне, оның ішінде E-otinish порталы арқылы шағым түсіруге құқылы. Шағымды жазбаша немесе электронды түрде беруге болады, оған билеттер, отырғызу талондары және әуекомпанияның жауап хаттары қоса тіркелгені жөн. Шағым 15 жұмыс күні ішінде қаралады.
Осылайша, жаңа ережелер жолаушылар құқығын қорғауды күшейтіп, әуекомпанияларды заң шеңберінде жұмыс істеуге мәжбүрлейді. Енді овербукинг мәселесі Қазақстанда заңды түрде реттеледі және тасымалдаушылардың жауапкершілігі артады.