Қазақстанның Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жанындағы Қоғамдық кеңес еңбек қауіпсіздігі бойынша емтиханнан өте алмаған қызметкерлерге қатысты жаңа ереже енгізуді ұсынды. Ұсынысқа сәйкес, жұмыс берушілер еңбек қауіпсіздігі талаптары бойынша емтиханды екі рет тапсыра алмаған қызметкерлерді жұмыстан босатуға немесе басқа жұмысқа ауыстыруға құқылы болуы мүмкін.
Бұл туралы министрлік Қоғамдық кеңес отырысының хаттамасын жариялап, онда екі ведомстволық нормативтік актіге өзгерістер енгізу ұсынылғанын хабарлады. Олар — 2015 жылғы №1019 «Еңбекті қорғау және қауіпсіздік бойынша оқыту, нұсқама беру және білімін тексеру қағидалары» және 2020 жылғы №363 «Кәсіби тәуекелдерді басқару қағидалары».
Ұсыныстардың негізгі мақсаты — еңбек қауіпсіздігі бойынша емтиханды екі рет тапсыра алмаған қызметкерлер үшін нақты құқықтық салдарларды белгілеу. Жоспарға сәйкес, емтиханды екі рет тапсырмаған үміткерлер лектор немесе кәсіби тәуекелдер жөніндегі сарапшы сертификатын ала алмайды. Сонымен қатар тест тапсыру уақыты қызметкерлердің санатына қарай ұлғайтылуы мүмкін, ал өту шегі бұрынғыдай 70 пайыз деңгейінде қалады.
Қазіргі қолданыстағы заңнама бойынша қызметкер еңбек қауіпсіздігі бойынша емтиханнан өтпеген жағдайда, жұмыс беруші оны тек уақытша жұмыстан шеттете алады. Ал қайтадан емтиханнан өтпеген жағдайда ғана Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 52-бабына сәйкес еңбек шартын бұзуға мүмкіндік бар.
Егер жұмыс беруші қайта тапсыруды ұйымдастырмай, қызметкерді бірінші рет емтиханнан өте алмағаннан кейін бірден жұмыстан шығарса, мұндай шешім заңсыз деп танылуы мүмкін. Мұндай жағдайда қызметкер сотқа жүгініп, жұмысқа қайта қабылдауды және мәжбүрлі түрде жұмыссыз жүрген уақыты үшін өтемақы талап етуге құқылы.
Ұсыныстар қабылданған жағдайда, жұмыс берушілер үшін нақты әрекет ету тәртібі айқындалады деп күтілуде. Ал қызметкерлер үшін еңбек қауіпсіздігі бойынша білімді тексеру талаптары күшейіп, оның маңызы арта түсуі мүмкін.
Айта кетейік, Қоғамдық кеңес хаттамасы ұсынымдық сипатқа ие және нормативтік-құқықтық акт болып саналмайды. Түпкілікті шешімді уәкілетті органдар қабылдайды.